Prętnik miodowy - Trichogaster chuna

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Prętnik miodowy (Trichogaster chuna, dawniej Colisa chuna lub Colisa sota) to najmniejszy i najłagodniejszy z prętników, dorastający do 4-5 cm. Samiec w okresie godowym przybiera barwę miodowopomarańczową z granatowoczarnym gardłem i brzuchem, samica pozostaje beżowa z brązowym pasem. Gatunek pochodzi z nizin Indii i Bangladeszu i w handlu występuje w formie dzikiej oraz w odmianach złotej i czerwonej. Dzięki niewielkim rozmiarom i spokojnemu usposobieniu nadaje się do małych akwariów roślinnych od 40 l, w których gurami większych gatunków nie mają miejsca.

Charakterystyka

• Pochodzenie: północno-wschodnie Indie (Assam, Bengal Zachodni) i Bangladesz - niziny Gangesu i Brahmaputry
• Środowisko naturalne: stawy, rowy, zalane pola i wolno płynące rzeki, gęsto zarośnięte roślinnością, sezonowo ubogie w tlen
• Rodzina: guramiowate (Osphronemidae)
• Wielkość (cm): samce 4,5-5 cm, samice 4-4,5 cm
• Długość życia: 4-6 lat
• Zachowanie: bardzo spokojny, płochliwy; samce prezentują się sobie, ale rzadko walczą
• Strefa pływania: górna i środkowa
• Minimalne akwarium (l i cm): 40 l i 50 cm dla pary, 60 l dla trójki
• Temperatura wody: 22-28 st. C
• pH: 6,0-7,5
• Twardość (dGH): 4-15
• Pokarm: wszystkożerny z przewagą drobnych bezkręgowców - artemia, oczlik, dafnia, drobny granulat, płatki
• Dymorfizm płciowy: samiec w barwach godowych miodowy z ciemnym gardłem i zaostrzoną płetwą grzbietową; samica beżowosrebrzysta z brązowym pasem bocznym, płetwa grzbietowa zaokrąglona
• Trudność: początkujący

Akwarium dla prętnika miodowego

Zbiornik 40-60 l z niską obsadą i dużą ilością roślin to naturalne środowisko dla tej ryby. Prętnik miodowy porusza się powoli i bada otoczenie nitkowatymi płetwami brzusznymi, dlatego potrzebuje gęstych kęp: kryptokoryn, limnofili, rotali, kabomby i nurzańca, między którymi może się schować. Nad taflą obowiązkowo rośliny pływające (Salvinia, Limnobium, Riccia) - tłumią światło i są miejscem budowy gniazda. Rośliny do takiego układu są w dziale rośliny akwariowe.

Woda nie musi być miękka: 4-12 dGH i pH 6,5-7,5 w zupełności wystarczają, temperatura 24-27 st. C. Gatunek znosi krótkotrwałe spadki do 22 st. C, ale nie lubi zmian - stabilne parametry i podmiany 20 proc. co tydzień są ważniejsze od konkretnych wartości. Ruch wody minimalny; najlepiej sprawdza się filtr gąbkowy napędzany pompką powietrza lub mały filtr wewnętrzny z wylotem na szybę. Powierzchnia ma być spokojna, a nad nią ciepłe, wilgotne powietrze pod pokrywą, bo ryba oddycha nim za pomocą labiryntu.

Podłoże ciemne, drobne, bez znaczenia dla ryby, ale ważne dla roślin. Kilka korzeni i kamieni dzieli zbiornik na strefy, co pozwala samcom rozgraniczyć terytoria. Oświetlenie umiarkowane - w jasnym, pustym akwarium prętnik miodowy blednie i chowa się w rogu.

Prętnik miodowy - obsada i towarzystwo

Trzyma się go parami, w trójkącie z dwiema samicami lub w grupie 5-6 sztuk w zbiorniku od 80 l. W przeciwieństwie do prętnika karłowatego dwa samce w gęsto zarośniętym akwarium tylko się prezentują, rozkładając płetwy i ciemniejąc, a do pogryzień dochodzi rzadko. Ryby trzymane samotnie bywają skryte i słabiej ubarwione.

Towarzystwem mogą być wyłącznie drobne, spokojne gatunki: razbory karłowate z rodzaju Boraras, na przykład razbora borneańska, razbory klinowe, drobne bystrzyki, kiryski pigmejskie, otoski i piskorki. Dobrze pasuje też wymagające podobnej wody gurami czekoladowe w większym zbiorniku. Prętnik miodowy przegrywa konkurencję o pokarm z każdą szybką rybą, więc danio, brzanki i większe gurami są złym wyborem, a bojownik samiec go zaatakuje. Dorosłe krewetki karłowate mogą żyć z nim w jednym zbiorniku, choć najmłodsze pokolenie będzie przetrzebione.

Karmienie

W naturze podstawą diety są larwy owadów i drobne skorupiaki zbierane z powierzchni i spośród roślin. W akwarium najlepiej sprawdzają się pokarmy żywe i mrożone: artemia, oczlik, dafnia, larwy komara, a także drobny granulat pływający i płatki wysokiej jakości. Świeżo kupione ryby często przez kilka dni ignorują pokarm suchy, dlatego na start warto mieć mrożonkę. Karmi się 2 razy dziennie małymi porcjami; suche pokarmy powinny mieć ziarno poniżej 1 mm, bo prętnik ma mały pysk. Odpowiednie pokarmy znajdują się w kategorii pokarmy dla ryb. Raz w tygodniu podaje się pokarm ze spiruliną lub blanszowany szpinak.

Rozmnażanie

Samiec buduje niewielkie gniazdo z pęcherzyków, zwykle bez wplatania fragmentów roślin, pod liściem rośliny pływającej. Do tarła służy zbiornik 25-40 l z poziomem wody 15-20 cm, temperaturą 27-28 st. C, bez filtra, z gęstą salwinią lub kępą limnofili. Samiec w barwach godowych staje się ciemnopomarańczowy z czarnym gardłem, a samica pełna ikry wyraźnie zaokrąglona. Tarło odbywa się pod gniazdem: samiec obejmuje samicę, a wypływające jaja (100-300) zbiera do pęcherzyków.

Po tarle samicę można zostawić, jeśli ma się gdzie schować, ale bezpieczniej ją odłowić. Wylęg następuje po 24-36 godzinach, a po 3 dniach narybek rozpływa się i wtedy usuwa się samca. Młode są bardzo małe: przez pierwsze 5-7 dni jedzą pierwotniaki, pył pokarmowy i ugotowane żółtko rozprowadzone w wodzie, potem świeżo wyklutą artemię. W 3-4 tygodniu rozwija się labirynt i narybek podpływa do powierzchni - powietrze pod pokrywą musi być wtedy ciepłe. Młode osiągają 2 cm po około 8 tygodniach i można je wtedy przenieść do większego zbiornika.

Choroby i najczęstsze problemy

Prętnik miodowy jest odporniejszy niż prętnik karłowaty, ale nie wolny od kłopotów. Najczęstsza jest oodinioza (choroba aksamitna) - złotawy pył na skórze i ocieranie się o przedmioty, typowa dla labiryntowców po transporcie; leczy się ją w zaciemnionym zbiorniku preparatem przeciw wiciowcom. Ospa rybia pojawia się po spadku temperatury i wymaga podgrzania wody do 29-30 st. C.

Zakażenia bakteryjne (przekrwienia u nasady płetw, wrzody) dotykają ryb trzymanych w brudnej wodzie lub z agresywnym towarzystwem. Iridowirus DGIV występuje u tego gatunku znacznie rzadziej niż u prętnika karłowatego, ale ryby z hodowli masowych warto poddać kwarantannie. Utrata barw i ciągłe chowanie się nie są chorobą, lecz reakcją na jasne, puste akwarium lub obecność szybkich, dominujących współmieszkańców.

Odmiany hodowlane

Poza formą dziką w handlu są dwie odmiany: złota (gold, yellow), jednolicie żółtopomarańczowa u obu płci, oraz czerwona (red, sunset, red robin), u której część ryb jest w rzeczywistości krzyżówką z prętnikiem karłowatym - są nieco większe i dziedziczą jego podatność na DGIV. U odmian barwnych samica różni się od samca głównie zaokrągloną płetwą grzbietową i pełniejszym brzuchem, bo ciemne gardło godowe jest u nich słabo widoczne.

Najczęściej zadawane pytania

Prętnik miodowy - z czym trzymać?

Z razborami karłowatymi, drobnymi bystrzykami, kiryskami pigmejskimi, otoskami i piskorkami. Nie z bojownikiem, danio, brzankami ani większymi gurami.

Ile sztuk do 40 l?

Para albo samiec z dwiema samicami. Grupa 5-6 sztuk wymaga zbiornika od 80 l z gęstą roślinnością.

Dlaczego prętnik miodowy stracił kolor?

Najczęściej z powodu stresu: zbyt jasnego światła, braku roślin, szybkich współmieszkańców lub świeżego transportu. Samce poza okresem godowym są też naturalnie bledsze.

Czy odmiana złota to ten sam gatunek?

Tak, to odmiana hodowlana Trichogaster chuna o takich samych wymaganiach. Uwagi wymaga tylko odmiana czerwona, w której zdarzają się mieszańce z prętnikiem karłowatym.

Opisy innych spokojnych labiryntowców i drobnych ryb azjatyckich zebrano w Bazie zwierząt portalu. Obsadę do małego akwarium roślinnego można skompletować w dziale ryby akwariowe.