Szczupieńczyk karłowaty - Epiplatys annulatus

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Szczupieńczyk karłowaty (Epiplatys annulatus, w handlu także jako clown killi lub rocket killi) to jedna z najmniejszych ryb z grupy szczupieńczyków: samce dorastają do 3,5-4 cm, samice są o pół centymetra mniejsze. Ciało przecinają cztery szerokie czarne pasy przedzielone kremowymi, a ogon samca zdobi wachlarz w kolorach niebieskim, czerwonym i żółtym, przez który ryba wygląda jak mała rakieta. Gatunek pochodzi z Afryki Zachodniej, żyje tuż pod powierzchnią i jest stworzony do nano akwarium, pod warunkiem że dostanie spokojnych sąsiadów, miękką wodę i szczelne przykrycie.

Charakterystyka

• Pochodzenie: Afryka Zachodnia - Gwinea, Sierra Leone i Liberia, nizinne tereny przybrzeżne
• Środowisko naturalne: płytkie, wolno płynące strumienie, rowy i bagna na sawannie i skraju lasu, gęsto zarośnięte, o miękkiej, kwaśnej wodzie barwy herbaty
• Rodzina: Nothobranchiidae (dawniej zaliczany do Aplocheilidae)
• Wielkość: 3-4 cm, samice mniejsze
• Długość życia: 2-3 lata
• Zachowanie: spokojne; samce prezentują się sobie i lekko rywalizują, nie robiąc krzywdy; ryba skacze
• Strefa pływania: górna, kilka centymetrów pod powierzchnią
• Minimalne akwarium: 20 l, długość 40 cm dla grupy 6 sztuk
• Temperatura wody: 22-26 st. C
• pH: 5,5-7,0
• Twardość: 2-10 dGH
• Pokarm: drobny pokarm żywy i mrożony, po przyzwyczajeniu także mikrogranulat
• Dymorfizm płciowy: samce większe, barwne, z wydłużonymi promieniami ogona; samice bledsze, z zaokrąglonymi płetwami
• Trudność: średni

Akwarium dla szczupieńczyka karłowatego

Wystarczy zbiornik 20-30 l, ale ważniejsza od litrażu jest długość i powierzchnia lustra wody, bo ryba całe życie spędza w górnej warstwie. Poziom wody obniża się o 3-5 cm poniżej krawędzi, a pokrywa musi zamykać każdą szczelinę, łącznie z otworami na kable i rurki filtra. Szczupieńczyk karłowaty skacze przede wszystkim po zgaszeniu światła i przy przestraszeniu, a rybka tej wielkości poza wodą ginie w kilka minut.

Powierzchnię powinny w połowie zakrywać rośliny pływające: salwinia, żabiścieg (Limnobium laevigatum) lub pistia, których korzenie tworzą kryjówki i miejsca tarła. Pod nimi dobrze rosną drobnolistne gatunki, między którymi ryby lubią stać: rogatek, mech jawajski (Taxiphyllum barbieri), kabomba i niska kryptokoryna Cryptocoryne wendtii. Odpowiednie gatunki znajdziesz w dziale rośliny akwariowe. Podłoże najlepiej ciemne, drobne, z kilkoma liśćmi ketapangu, które barwią wodę i obniżają pH.

Filtracja ma być delikatna: filtr gąbkowy napędzany pompką albo mały filtr wewnętrzny z wylotem skierowanym w szybę, bo ryby z wód stojących szybko męczy prąd przy powierzchni. Oświetlenie słabe, przyciemnione przez rośliny pływające. Woda w kranie zwykle jest za twarda; miesza się ją z wodą RO tak, aby twardość węglanowa nie przekraczała 3-4 dKH. Przy bardzo niskim KH warto co tydzień sprawdzać pH, żeby nie spadło poniżej 5,5.

Obsada i towarzystwo

Trzyma się go w grupie 6-10 sztuk z przewagą samic, np. 3 samce i 6 samic w 30 l. Samce w większej liczbie prezentują sobie nawzajem rozłożone płetwy, co jest najładniejszym widokiem w tym akwarium, i przy dostatku roślin nie dochodzi do uszkodzeń. Szczupieńczyk karłowaty z czym trzymać? Wyłącznie z rybami równie małymi i spokojnymi: razborą borneańską, razborą plamistą, kiryskami pigmejskimi (Corydoras pygmaeus) i otoskami. Krewetki Neocaridina są dobrym towarzystwem, choć część świeżo wyklutych młodych zostanie zjedzona.

Nie należy łączyć go z danio, brzankami, gupikami ani bojownikiem: wszystkie zjadają pokarm z powierzchni szybciej i spychają szczupieńczyki w kąt, gdzie te chudną. Wykluczeni są też więksi krewni, jak dorastający do 6 cm szczupieńczyk dageta, który zajmie tę samą warstwę wody i potraktuje młodsze osobniki jak pokarm.

Karmienie

Pyszczek tej ryby jest maleńki i skierowany ku górze, dlatego najlepiej przyjmuje pokarm, który unosi się na powierzchni lub opada bardzo wolno. Podstawą są żywa lub mrożona artemia, oczlik, rozwielitka, bezskrzydłe muszki owocowe Drosophila i drobne larwy komara. Suche płatki wiele osobników ignoruje; mikrogranulat dla ryb nano da się wprowadzić stopniowo, mieszając go z mrożonką. Drobne pokarmy tego typu znajdziesz w kategorii pokarmy dla ryb. Karmi się 2-3 razy dziennie małymi porcjami, bo ryby nie schodzą po resztki na dno.

Rozmnażanie

Szczupieńczyk karłowaty rozmnażanie ma ciągłe i niesezonowe: nie jest rybą jednoroczną, więc ikra nie wymaga suszenia w torfie. Dojrzała samica składa codziennie po kilka-kilkanaście jaj o średnicy około 1 mm, przyklejając je do mchu, korzeni roślin pływających lub mopa tarłowego z wełny. W gęsto obsadzonym zbiorniku gatunkowym młode pojawiają się same, bo rodzice zjadają tylko część ikry i narybku. Kto chce odchować więcej, przenosi mop co 2-3 dni do pojemnika 5-10 l z wodą z akwarium.

Wylęg następuje po 8-14 dniach w 24-25 st. C. Świeżo wykluty narybek jest tak drobny, że przez pierwszy tydzień potrzebuje pierwotniaków: pantofelka, wrotków lub pokarmu płynnego, a dopiero potem mikroczerwia i świeżo wyklutej artemii. Młode rosną wolno i barwy samców pojawiają się po 3-4 miesiącach; dojrzałość osiągają w wieku około 5 miesięcy. Woda w odchowalniku ma być czysta, ale podmiany robi się małe, żeby nie zmieniać jej parametrów.

Choroby i najczęstsze problemy

Najwięcej strat powodują skoki, dlatego pokrywa jest ważniejsza niż jakikolwiek lek. Drugim problemem jest wychudzenie: ryby karmione samymi płatkami stopniowo tracą masę, brzuch zapada się, a samice przestają składać ikrę. Trzecia sprawa to oodinioza, tzw. aksamitka, która u szczupieńczyków pojawia się po stresie transportowym jako złotawy nalot na ciele; leczy się ją preparatem przeciw wiciowcom w przyciemnionym zbiorniku i przy podwyższeniu temperatury do 27 st. C. W nano akwarium groźny jest też skok amoniaku po przekarmieniu; w pierwszych tygodniach warto mieć pod ręką testy wody.

Szczupieńczyk karłowaty - najczęściej zadawane pytania

Ile szczupieńczyków karłowatych zmieści się w 20 l?

Grupa 6-8 sztuk, najlepiej 2 samce i 4-6 samic. W 30 l można trzymać 10-12 osobników.

Czy szczupieńczyk karłowaty to ryba sezonowa?

Nie. Choć należy do killi, żyje 2-3 lata, a ikra rozwija się w wodzie bez okresu suszy.

Dlaczego samce zbladły i chowają się w roślinach?

Zwykle winne są zbyt ruchliwi sąsiedzi, prąd wody lub zbyt jasne światło bez roślin pływających. Po usunięciu przyczyny barwy wracają w kilka dni.

Czym różni się od szczupieńczyka dageta?

Szczupieńczyk dageta jest o połowę większy, ma czerwone gardło zamiast barwnego ogona i znosi twardszą wodę. Oba gatunki lepiej trzymać osobno.

Inne drobne ryby do nano akwarium opisuje Baza zwierząt, a aktualną ofertę sklepu zawiera kategoria ryby akwariowe.

Razbora karłowata - Boraras urophthalmoides

Razbora karłowata (Boraras urophthalmoides) należy do najmniejszych ryb akwariowych: dorosły osobnik mierzy 1,5-2 cm i waży ułamek grama. Wzdłu...