Żyrardynka metaliczna - Girardinus metallicus

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Żyrardynka metaliczna (Girardinus metallicus) to niewielka żyworódka endemiczna dla Kuby, w handlu spotykana także pod nazwami żyworódka kubańska lub black chin livebearer. Ciało ma oliwkowo-złote z metalicznym połyskiem łuski, a samce część populacji noszą czarny pas od pyska przez brzuch aż po gonopodium. Samce dorastają do 3-4 cm, samice do 7 cm, a gatunek zadowala się twardą wodą z kranu, akwarium od 54 l i chętnie się rozmnaża. Jest to dobra propozycja dla początkujących, którzy chcą żyworódki innej niż gupik czy platka.

Charakterystyka

• Pochodzenie: Kuba, wyspa główna i Isla de la Juventud; gatunek endemiczny
• Środowisko naturalne: płytkie, ciepłe wody stojące i wolno płynące: rowy, stawy, bagna i strumienie o twardej wodzie, gęsto zarośnięte, czasem lekko słonawe
• Rodzina: piękniczkowate (Poeciliidae)
• Wielkość (cm): samce 3-4 cm, samice 5-7 cm
• Długość życia: 2-3 lata
• Zachowanie: spokojne, ruchliwe, towarzyskie; samce nieustannie zabiegają o samice
• Strefa pływania: górna i środkowa
• Minimalne akwarium (l i cm): 54 l, długość od 60 cm dla grupy 2 samców i 5-6 samic
• Temperatura wody: 22-26 st. C, tolerowany zakres 20-28 st. C
• pH: 7,0-8,5
• Twardość (dGH): 10-25
• Pokarm: wszystkożerny z dużym udziałem glonów i pokarmu roślinnego
• Dymorfizm płciowy: samiec mniejszy, żółtozłoty, z gonopodium i często czarnym pasem na brzuchu; samica większa, srebrzystoszara, z plamą ciążową
• Trudność: początkujący

Akwarium dla żyrardynki metalicznej

Żyrardynka metaliczna nie potrzebuje dużego zbiornika, ważniejsza jest gęsta roślinność. Akwarium 54-60 l o długości 60 cm wystarcza dla grupy 7-8 ryb i regularnie pojawiającego się narybku. Podłoże jasne lub ciemne, żwir 1-3 mm albo piasek; ciemniejsze dno podkreśla złocisty odcień samców. Kilka korzeni i kamieni tworzy kryjówki, ale rośliny są tu istotniejsze niż dekoracje.

Gatunek lubi twardą, lekko zasadową wodę, więc w akwarium sprawdzą się rośliny, które takie warunki znoszą: Vallisneria spiralis, Sagittaria subulata, Anubias, Cryptocoryne wendtii, Hygrophila polysperma, Ceratophyllum demersum i Egeria densa, a przy powierzchni Limnobium laevigatum lub Ceratopteris, wśród których korzeni chroni się narybek. Odpowiednie gatunki są w dziale rośliny akwariowe. Oświetlenie może być dość mocne, bo wspiera wzrost glonów, które żyrardynki chętnie skubią. Filtr gąbkowy lub mały filtr wewnętrzny z łagodnym wylotem wystarcza; silny prąd nie jest wskazany. Podmiany 20-30 proc. tygodniowo. W miękkiej wodzie o twardości poniżej 6 dGH ryby są podatne na choroby i słabo się rozmnażają; twardość warto sprawdzić testem z działu testy wody, a w razie potrzeby podnieść ją dodatkiem grysu koralowego w filtrze.

Obsada i towarzystwo - żyrardynka metaliczna z czym trzymać

Żyrardynkę metaliczną trzyma się w grupie z przewagą samic, np. 2 samce na 5-6 samic, bo samce zalecają się bez przerwy i pojedyncza samica byłaby wyczerpana. Samce między sobą nie walczą, jedynie prezentują się sobie. Gatunek nie obgryza płetw i nie niepokoi innych ryb.

Odpowiednim towarzystwem są inne spokojne ryby twardej wody: gupik Endlera, platki, drobne żyworódki z rodzajów Limia i Heterandria, tęczanki karłowate, a przy dnie kiryski i zbrojniki Ancistrus. Z gupikami się nie krzyżuje, bo należy do innego rodzaju. Krewetki Neocaridina można łączyć w zarośniętym zbiorniku, dorosłe krewetki są bezpieczne.

Nie należy łączyć żyrardynki metalicznej z rybami obgryzającymi płetwy (brzanki sumatrzańskie, zwinniki ogonopręgie w małych grupach), z pielęgnicami ani z większymi gatunkami, dla których 3-centymetrowy samiec jest pokarmem. Zbyt żywiołowe stada danio wyjadają pokarm, zanim żyrardynki po niego dopłyną.

Karmienie

W naturze żyrardynka metaliczna zjada glony, biofilm, drobne skorupiaki i larwy owadów. W akwarium przyjmuje drobne płatki i granulaty, ale podstawą powinny być pokarmy roślinne: płatki ze spiruliną, granulaty z chlorellą, sparzony szpinak, plaster ogórka lub cukinii. Pokarm zwierzęcy, mrożona artemia, cyklop, dafnia i drobna ochotka, podaje się 2-3 razy w tygodniu; nadmiar pokarmu białkowego prowadzi do zaparć i wzdęć. Karmić 2 razy dziennie małymi porcjami, ryby są drobne i przejadają się. Pokarmy roślinne dla żyworódek znajdują się w dziale pokarmy dla ryb.

Rozmnażanie

Żyrardynka metaliczna rozmnażanie ma bardzo proste: jest jajożyworodna i samica po jednym zapłodnieniu może wydać kilka miotów. Ciąża trwa 24-30 dni zależnie od temperatury. Młoda samica rodzi 10-20 sztuk, dorosła 30-60 młodych o długości 6-7 mm, które od razu pływają i jedzą. Rodzice zjadają narybek w mniejszym stopniu niż gupiki, ale w słabo zarośniętym zbiorniku straty są znaczne, dlatego gęste rośliny pływające i mchy są najprostszą ochroną. Kotnik jest opcją tylko na kilka dni przed porodem, bo długie zamknięcie stresuje samicę i prowadzi do przedwczesnych, martwych miotów.

Narybek przyjmuje od pierwszego dnia rozdrobnione płatki, pokarm proszkowy i świeżo wylęgniętą artemię, karmiony 3-4 razy dziennie. Rośnie szybko: po 6-8 tygodniach można rozpoznać płeć, samce zaczynają wykształcać gonopodium, a po 3-4 miesiącach są dojrzałe. Aby uniknąć wsobności, warto co jakiś czas wymienić samca na osobnika z innej hodowli.

Choroby i najczęstsze problemy

Miękka woda to najczęstsza przyczyna kłopotów: ryby drżą, chudną, chorują na pleśniawkę i przestają się rozmnażać. Rozwiązaniem jest podniesienie twardości do 10-20 dGH i pH powyżej 7,0.

Wzdęcia i zaparcia wynikają z diety opartej na tłustym pokarmie zwierzęcym. Przewaga spiruliny i warzyw oraz dzień głodówki w tygodniu zapobiegają problemowi.

Wyczerpanie samic pojawia się przy zbyt dużej liczbie samców. Stosunek 1 samiec na 2-3 samice i gęsta roślinność, w której samice mogą odpocząć, rozwiązują sprawę.

Ichtioftirioza i pleśniawka zdarzają się po zbyt zimnej podmianie lub w transporcie; gatunek dobrze znosi standardowe leczenie i dodatek soli akwarystycznej 1-2 g/l.

Odmiany hodowlane

W handlu funkcjonują dwie formy: zwykła, o złotym samcu bez czarnego rysunku, oraz black chin lub black belly, u której samce mają czarny pas od podbródka przez brzuch po gonopodium i czarną plamę na płetwie grzbietowej. Obie pochodzą z naturalnych populacji z różnych rejonów Kuby, mają identyczne wymagania i łatwo się krzyżują, dlatego w hodowli warto trzymać je oddzielnie.

Najczęściej zadawane pytania

Ile żyrardynek metalicznych kupić na start?

Grupę 6-8 sztuk z przewagą samic, np. 2 samce i 5 samic. Po 2-3 miesiącach pojawi się pierwszy narybek.

Jaką wielkość osiąga żyrardynka metaliczna?

Żyrardynka metaliczna wielkość ma niewielką: samce 3-4 cm, samice 5-7 cm. To jedna z mniejszych żyworódek w akwarystyce.

Czy żyrardynka metaliczna krzyżuje się z gupikiem?

Nie. Girardinus i Poecilia to różne rodzaje i mieszańce nie powstają, więc oba gatunki mogą żyć w jednym zbiorniku.

Czy żyrardynka metaliczna zjada glony?

Tak, przez cały dzień skubie glony z liści, szyb i dekoracji, choć nie zastąpi glonojada. Pokarm roślinny musi być podstawą jej diety.

Opisy innych żyworódek i ryb twardej wody zawiera Baza zwierząt portalu, a aktualna oferta jest w dziale ryby akwariowe sklepu roslinyakwariowe.pl.