Krab pantera - Parathelphusa pantherina

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Krab pantera (Parathelphusa pantherina) to jeden z najefektowniejszych krabów słodkowodnych: na kremowo-żółtym pancerzu ma ciemnobrązowe, okrągłe plamy jak u pantery, a szczypce zakończone są jaśniejszymi, gładkimi kleszczami. Pochodzi z jeziora Matano na Sulawesi, gdzie żyje w ciepłej, zasadowej wodzie wśród skał. W odróżnieniu od krabów wampirów jest gatunkiem w pełni wodnym i nie potrzebuje lądu, ale wymaga dużego, stabilnie ciepłego akwarium, twardych kryjówek i szczelnej pokrywy.

Charakterystyka

• Pochodzenie: jezioro Matano w systemie jezior Malili, Sulawesi, Indonezja; gatunek endemiczny
• Środowisko naturalne: przybrzeżna strefa jeziora, dno skalne i piaszczyste na głębokości 1-5 m, woda ciepła i krystalicznie czysta
• Rodzina: Gecarcinucidae
• Wielkość: karapaks 5-6 cm szerokości, rozpiętość odnóży 12-15 cm
• Długość życia: 3-5 lat
• Zachowanie: terytorialny, wobec innych krabów agresywny; chwyta powolne ryby i krewetki
• Tryb życia: w pełni wodny, denny, najbardziej aktywny po zgaszeniu światła
• Linienie: dorosłe osobniki co 2-4 miesiące, w kryjówce
• Rozmnażanie w słodkiej wodzie: tak, rozwój bezpośredni; w akwarium udaje się rzadko
• Minimalne akwarium: 60 l dla jednej sztuki, 100 l i 80 cm długości dla pary
• Temperatura wody: 26-30 st. C
• pH: 7,8-8,5
• Twardość: 5-12 dGH, woda miękka, ale zasadowa
• Pokarm: wszystkożerny z przewagą pokarmu zwierzęcego - ślimaki, krewetki, ryby, granulaty, warzywa
• Dymorfizm płciowy: samiec większy, z masywniejszymi szczypcami i wąską klapką odwłokową; samica ma szeroką, półokrągłą klapkę
• Trudność: średni

Krab pantera - akwarium i urządzenie

Jezioro Matano to zbiornik o wodzie ubogiej w minerały, ale o wysokim pH i temperaturze rzadko spadającej poniżej 27 st. C. Krab pantera źle znosi wodę chłodniejszą niż 25 st. C i kwaśną, dlatego grzałka z termostatem oraz kontrola pH są obowiązkowe. Woda kranowa w Polsce ma zwykle odpowiednie pH, przy miękkiej wodzie z filtrów odwróconej osmozy pH podnosi się drobnym żwirem koralowym w filtrze. Podmiany 20-30 proc. tygodniowo z wodą o tej samej temperaturze zapobiegają stresowi linieniowemu.

Dno wysypuje się piaskiem lub drobnym żwirem o frakcji 1-3 mm z oferty podłoży akwariowych; krab lubi się w nim zagrzebywać. Dekorację stanowią płaskie kamienie ułożone w jaskinie i szczeliny, rury ceramiczne i korzenie. Kamienie muszą stać stabilnie na dnie, a nie na piasku, bo krab podkopuje je i może zostać przygnieciony. Rośliny są obgryzane i wyrywane; przetrwają tylko anubiasy i paprotnice przywiązane do kamieni oraz twarde kryptokoryny.

Oświetlenie ma drugorzędne znaczenie, bo krab pantera i tak wychodzi głównie po zmroku; słabe światło z czerwonym modułem nocnym pozwala obserwować żerowanie bez płoszenia zwierzęcia. Poziom wody może być pełny, ale kraby z jeziora Matano chętnie wychodzą na kamień sterczący tuż pod pokrywą, gdzie odpoczywają. Pokrywa musi być szczelna: krab pantera wspina się po wężyku filtra, kablu grzałki i silikonowej spoinie, a na podłodze ginie w ciągu kilku godzin. Filtr wewnętrzny lub kaskadowy z osłoniętym wlotem wystarcza, bo obciążenie biologiczne jednego kraba jest niewielkie.

Obsada i towarzystwo

Najbezpieczniej trzymać jedną sztukę albo parę w 100 l z kilkoma kryjówkami; dwa samce w jednym zbiorniku walczą, a przegrany traci szczypce i odnóża. Nowego kraba wpuszcza się do zbiornika po zgaszeniu światła, aby zdążył zająć kryjówkę, zanim rezydent go zauważy. Grupa 1 samiec i 2-3 samice wymaga 150-200 l i podzielonego dna. Krab pantera poluje w nocy, więc śpiące na dnie ryby - kiryski, bocje, zbrojniki - są zagrożone. Bezpieczniejsze są szybkie ryby ze środkowych i górnych warstw wody, tolerujące temperaturę 28 st. C: tęczanki, większe brzanki, danio malabarskie. Krewetki, w tym krewetka Amano, prędzej czy później stają się pokarmem. Ślimaki o twardej skorupie, jak ślimak Neritina zebra, bywają rozgryzane przez dorosłe osobniki.

Karmienie

W jeziorze kraby zjadają ślimaki, larwy owadów, padlinę i glony. W akwarium podstawą są tonące granulaty i tabletki dla krabów oraz ryb dennych, mrożona ochotka, kawałki krewetki, małży i ryby. Ślimaki z hodowli domowej (zatoczki, błotniarki) podaje się 1-2 razy w tygodniu, bo rozgryzanie skorup dostarcza wapnia i utrzymuje szczypce w dobrej formie. Warzywa - sparzona cukinia, ogórek, szpinak - stanowią 20-30 proc. diety. Dorosłego kraba karmi się co 2 dni; niezjedzony pokarm usuwa się rano.

Rozmnażanie i linienie

Parathelphusa pantherina, podobnie jak inne kraby z Sulawesi, ma rozwój bezpośredni. Samica po kopulacji, która następuje zaraz po jej linieniu, nosi 40-100 jaj pod odwłokiem przez 4-6 tygodni. Z jaj wychodzą gotowe miniaturowe kraby o szerokości 3-4 mm, które przez kilka dni trzymają się matki. W akwarium młode są zjadane przez dorosłe, więc odchów wymaga osobnego zbiornika z gęstym mchem, drobnym pokarmem w proszku i codziennym karmieniem artemią. Sukcesy hodowlane są rzadkie, większość osobników w handlu pochodzi z odłowu.

Przed linieniem krab przestaje jeść, matowieje i zamyka się w jaskini na kilka dni. Nowy pancerz twardnieje 3-5 dni; w tym czasie krab jest bezbronny i nie powinien być niepokojony ani wyjmowany. Wylinkę zostawia się do zjedzenia. Niedobór wapnia i jodu utrudnia linienie, dlatego w akwarium powinna leżeć sepia, a raz na kilka tygodni podaje się preparat z jodem dla skorupiaków.

Problemy

Śmierć podczas linienia to główny problem: przyczyną bywa niska temperatura, zbyt niskie pH, brak wapnia lub niepokojenie kraba. Ucieczki to druga przyczyna strat. Kraby są ponadto bardzo wrażliwe na miedź i leki dla ryb: kuracje przeciw ospie czy pasożytom trzeba prowadzić w osobnym zbiorniku. Utrata odnóża lub szczypiec podczas walki nie jest groźna, jeśli krab nadal je - kończyna odrasta przy 2-3 kolejnych linieniach.

Najczęściej zadawane pytania

Czy krab pantera potrzebuje lądu?

Nie, to gatunek w pełni wodny. Wystarczy kamień wystający pod pokrywą, na którym krab czasem odpoczywa.

Jak duże akwarium dla kraba pantery?

60 l dla jednej sztuki, 100 l i co najmniej 80 cm długości dla pary. Ważniejsza od litrażu jest powierzchnia dna i liczba kryjówek.

Czy krab pantera zje ryby?

Powolne ryby denne i ryby śpiące na dnie mogą zostać schwytane nocą. Szybkie ryby ze środkowych warstw wody zwykle są bezpieczne.

Jaka temperatura jest odpowiednia?

26-30 st. C, optymalnie 27-28 st. C. Poniżej 25 st. C krab staje się ospały i częściej ginie w linieniu.

Więcej krabów, raków i krewetek opisuje Baza zwierząt, a ofertę sklepu prezentuje kategoria raczki i kraby.