Pstrążenica Myersa - Carnegiella marthae

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Pstrążenica Myersa (Carnegiella marthae), nazywana też pstrążenicą czarnoskrzydłą, to najmniejsza z ryb toporowatych: dorasta zaledwie do 3,5 cm i przez całe życie trzyma się tuż pod powierzchnią wody. Charakterystyczny, głęboki kil na piersi, srebrzyste ciało z czarną krawędzią wzdłuż brzucha i ciemne płetwy piersiowe wyglądające jak skrzydła czynią z niej rybę nie do pomylenia z żadną inną. W naturze poluje na owady spadające na wodę, a w akwarium wymaga stada, roślin pływających i szczelnej pokrywy, bo w chwili przestrachu wyskakuje z wody na kilkadziesiąt centymetrów.

Charakterystyka

• Pochodzenie: Ameryka Południowa - dorzecze Rio Negro i górnego Orinoko: Brazylia, Wenezuela, Kolumbia, Peru
• Środowisko naturalne: czarne, bardzo miękkie i kwaśne wody leśnych strumieni i zalanych lasów, pod okapem roślin pływających i zwisających gałęzi
• Rodzina: pstrążenicowate (Gasteropelecidae)
• Wielkość: 3-3,5 cm
• Długość życia: 3-5 lat
• Zachowanie: spokojne, stadne, płochliwe; ryba skacząca
• Strefa pływania: górna, bezpośrednio pod lustrem wody
• Minimalne akwarium: 60 l, długość 60 cm dla stada 8 sztuk
• Temperatura wody: 24-28 st. C
• pH: 5,0-6,8
• Twardość: 1-8 dGH
• Pokarm: owadożerna - drobne owady, larwy, pokarm pływający po powierzchni
• Dymorfizm płciowy: słabo widoczny; samice pełniejsze w okolicy brzucha, samce smuklejsze
• Trudność: średni

Akwarium dla pstrążenicy Myersa

Zbiornik powinien być raczej długi niż wysoki, bo cała aktywność stada rozgrywa się w warstwie 5 cm pod powierzchnią. Kluczowe są rośliny pływające, które zacieniają lustro wody i dają rybom poczucie bezpieczeństwa: salwinia, limnobium, pistia rozpierzchła albo różdżyca pływająca (Ceratopteris). Powinny pokrywać od jednej trzeciej do połowy powierzchni, z otwartą przestrzenią do karmienia. Wybór gatunków ułatwia dział rośliny pływające. W toni i przy dnie sadzi się rośliny zacieniające: żabienice, kryptokoryny, kabombę, a na korzeniach mikrozorium i anubiasy.

Woda ma być miękka i kwaśna, w miarę możliwości zbliżona do parametrów Rio Negro. Filtrowanie przez torf i dodatek liści ketapangu lub dębu obniżają pH i zabarwiają wodę na herbaciany kolor, w którym pstrążenica Myersa czuje się najlepiej i pokazuje pełny kontrast czarnego pasa brzusznego. Filtr powinien pracować łagodnie; silny prąd na powierzchni męczy ryby, które muszą stale pracować płetwami piersiowymi, by utrzymać pozycję. Wylot najlepiej skierować na szybę lub przysłonić roślinami.

Pokrywa jest obowiązkowa i musi przylegać do krawędzi, także wokół rurek filtra i przewodów. Pstrążenice skaczą przy każdym gwałtownym ruchu w pokoju i podczas gaszenia światła, dlatego oświetlenie powinno gasnąć stopniowo lub przy zapalonej lampce w pokoju. Sam zbiornik ustawia się w spokojnym miejscu, z dala od drzwi i przejść. Ryby przyzwyczajają się do stałego rytmu dnia i po kilku tygodniach reagują na osobę karmiącą, podpływając do otwartego miejsca na powierzchni.

Obsada i towarzystwo

Pstrążenica Myersa to ryba stadna: minimum 8 sztuk, lepiej 10-15, bo w małych grupach osobniki stoją bez ruchu pod rośliną i odmawiają pokarmu. Stado zajmuje wyłącznie powierzchnię, więc pozostałe strefy można zapełnić spokojnymi rybami: w toni neon Innesa i neon czerwony, bystrzyki Amandy, przy dnie drobne kiryski, np. kirysek nanus, otoski i pielęgniczki Ramireza. Krewetki i ślimaki są całkowicie bezpieczne.

Pstrążenica Myersa z czym trzymać nie powinna: z rybami skubiącymi płetwy (brzanka sumatrzańska), z gatunkami żerującymi przy powierzchni i konkurującymi o pokarm (półdziobki, szczupieńczyki), z dużymi gurami i pielęgnicami. Nieodpowiednie są też zbiorniki z rybami wymagającymi twardej wody, jak żyworódki, bo w takich warunkach pstrążenice chorują.

Karmienie

Pysk pstrążenicy jest skierowany ku górze i ryba nie schodzi po pokarm do dna, dlatego opadające szybko granulaty są dla niej stracone. Podstawę stanowią pokarmy pływające: płatki, drobny pokarm liofilizowany, a przede wszystkim owady - muszki owocowe (Drosophila), drobne mrówki bezskrzydłe, larwy komarów i ochotka pływająca po powierzchni. Nowo zakupione ryby często odmawiają suchego pokarmu i trzeba je zacząć od żywych lub mrożonych larw komara, podawanych w małych porcjach 2-3 razy dziennie. Wybór pokarmów płatkowanych i mrożonych zawiera kategoria pokarmy dla ryb.

Rozmnażanie

Pstrążenica Myersa rozmnażanie w akwarium udaje się rzadko, a niemal wszystkie ryby w handlu pochodzą z odłowu. Dymorfizm ogranicza się do pełniejszego brzucha samic, wyraźnie widocznego przy oglądaniu stada od przodu. Tarło odbywa się po obfitym karmieniu żywymi owadami w bardzo miękkiej wodzie (1-3 dGH, pH 5,5-6,0, 27-28 st. C) wśród korzeni roślin pływających; para składa ikrę w kilku podejściach, a jaja przyklejają się do korzeni lub opadają na dno.

Ikrę trzeba zabrać rodzicom albo przygotować osobny zbiornik tarliskowy z gęstą warstwą roślin pływających. Wylęg następuje po około 30 godzinach, a po kolejnych 3-4 dniach maleńki narybek zaczyna pływać i przyjmuje pierwotniaki oraz wrotki; dopiero po tygodniu można podawać świeżo wyklutą artemię. Młode są niezwykle wrażliwe na zmiany parametrów i podmiany wykonuje się kroplówką.

Choroby i najczęstsze problemy

Ryby z odłowu przyjeżdżają często osłabione i z ospą rybią, dlatego nowe stado powinno przejść 3-4 tygodnie kwarantanny w ciemnym, spokojnym zbiorniku. Leki dawkuje się ostrożnie, w połowie zalecanej ilości, bo pstrążenice źle znoszą preparaty z miedzią i formaliną. Drugim problemem jest oodinioza, aksamitny nalot na ciele, atakujący ryby zestresowane transportem i trzymane w twardej wodzie. Trzeci to głodzenie: stado, które nie dostaje pokarmu pływającego, chudnie i ginie w ciągu kilku tygodni mimo obfitego karmienia reszty obsady. Czwarty to skoki - każda nieszczelność w pokrywie prędzej czy później kończy się stratą ryby.

Podobne gatunki

W handlu spotyka się trzy pstrążenice: marmurkową (Carnegiella strigata) z marmurkowym wzorem, największą i najwytrzymalszą, srebrzystą (Gasteropelecus sternicla) dorastającą do 6 cm oraz pstrążenicę Myersa. Ta ostatnia jest najmniejsza, ma najciemniejsze płetwy piersiowe i najwyższe wymagania wodne, więc nie należy jej kupować do zbiornika z twardą kranówką. Czasem spotyka się formę bez czarnego pasa na brzuchu, opisaną jako Carnegiella schereri, która wymaga identycznych warunków.

Pstrążenica Myersa - najczęściej zadawane pytania

Ile pstrążenic Myersa trzymać razem?

Co najmniej 8, a najlepiej 10-15 sztuk. Pojedyncze ryby są apatyczne i odmawiają pokarmu.

Jaka pstrążenica Myersa wielkość w akwarium?

Dorosłe ryby mierzą 3-3,5 cm, to najmniejszy gatunek ryby toporowatej.

Czy pstrążenica wyskakuje z akwarium?

Tak, przy każdym przestrachu. Szczelna pokrywa i rośliny pływające na powierzchni są konieczne.

Czy pstrążenica Myersa nadaje się dla początkującego?

Raczej nie - potrzebuje miękkiej, kwaśnej wody, żywego lub pływającego pokarmu i starannej kwarantanny po zakupie.

Opisy innych ryb z górnej strefy wody zebrała Baza zwierząt, a aktualną ofertę sklepu prezentuje kategoria ryby akwariowe.