Krab Purple Matano - Syntripsa matannensis

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Krab Purple Matano (Syntripsa matannensis) to największy i najbardziej okazały z krabów jeziora Matano na Sulawesi. Dorosły osobnik ma jednolicie fioletowy pancerz, potężne szczypce z jasnymi, kremowymi końcówkami i rozpiętość odnóży do 20 cm. W naturze jest wyspecjalizowanym łowcą ślimaków: masywne kleszcze służą do miażdżenia skorup. W akwarium krab Purple Matano wymaga dużego, ciepłego zbiornika, twardych kryjówek i samotności, bo wobec innych krabów jest bezwzględny.

Charakterystyka

• Pochodzenie: jezioro Matano na Sulawesi, Indonezja; gatunek endemiczny o ograniczonym zasięgu
• Środowisko naturalne: skaliste brzegi jeziora i rumowiska kamieni na głębokości 1-10 m, woda o stałej temperaturze około 28 st. C
• Rodzina: Gecarcinucidae
• Wielkość: karapaks 6-8 cm szerokości, rozpiętość odnóży 15-20 cm
• Długość życia: 5-8 lat
• Zachowanie: silnie terytorialny, agresywny wobec innych krabów, chwyta wszystko, co zdoła dosięgnąć
• Tryb życia: w pełni wodny, aktywny nocą, dzień spędza w jaskini
• Linienie: dorosłe osobniki 2-3 razy w roku
• Rozmnażanie w słodkiej wodzie: tak, rozwój bezpośredni; w akwarium bardzo rzadkie
• Minimalne akwarium: 150 l i 100 cm długości dla jednej sztuki; para od 250 l
• Temperatura wody: 27-30 st. C
• pH: 7,8-8,5
• Twardość: 5-12 dGH
• Pokarm: mięsożerny - ślimaki w skorupkach, małże, krewetki, ryby, granulaty dla skorupiaków
• Dymorfizm płciowy: samiec większy, o wyraźnie masywniejszych szczypcach i wąskiej klapce odwłokowej; samica ma szeroką, zaokrągloną klapkę
• Trudność: zaawansowany

Krab Purple Matano - akwarium jeziorne

Zbiornik dla tego gatunku planuje się jak dla dużej ryby drapieżnej: liczy się długość i powierzchnia dna, a nie wysokość. Akwarium 100x40 cm z warstwą wody 25-30 cm daje krabowi miejsce na patrolowanie rewiru i kilka kryjówek. Kluczowe jest ciepło: krab Purple Matano w wodzie poniżej 25 st. C przestaje jeść, a długotrwałe wychłodzenie kończy się nieudanym linieniem. Grzałka o mocy dobranej z zapasem powinna być osłonięta, bo silne szczypce potrafią uszkodzić obudowę i kabel.

Woda z jeziora Matano jest miękka, ale wyraźnie zasadowa i bardzo czysta. W akwarium pH utrzymuje się na poziomie 8,0 przez dodanie żwiru koralowego lub kruszonych muszli do filtra, a azotany poniżej 20 mg/l dzięki podmianom 25 proc. tygodniowo. Zestaw testów wody do kontroli pH, KH i azotanów jest tu ważniejszy niż w typowym akwarium, bo skorupiak nie sygnalizuje pogorszenia warunków tak szybko jak ryby.

Dno to piasek lub żwir 2-4 mm, a dekorację buduje się z ciężkich, płaskich kamieni: łupka, bazaltu i otoczaków, tworzących jaskinie o szerokości 15-20 cm. Kamienie układa się bezpośrednio na szybie dennej, na macie ochronnej, i dopiero potem sypie podłoże, inaczej krab je podkopie. Rośliny w tym akwarium nie mają racji bytu, poza anubiasami na kamieniach wysoko nad dnem. Pokrywa musi być ciężka i szczelna, a wszystkie przewody wyprowadzone przez zabezpieczone otwory.

Obsada i towarzystwo

Krab Purple Matano to gatunek do akwarium jednogatunkowego, a najczęściej jednoosobnikowego. Rekompensatą za samotną obsadę jest wyjątkowo ciekawe zachowanie: krab przebudowuje kryjówki, przesuwa kamienie i po kilku tygodniach zaczyna wychodzić po pokarm na widok opiekuna. Dwa samce w jednym zbiorniku walczą do śmierci, a nawet para wymaga 250 l i podziału dna na dwa niezależne rewiry z własnymi jaskiniami. Wobec kraba pantery i innych mniejszych gatunków z Sulawesi zachowuje się jak drapieżnik. Krewetki i ślimaki są pokarmem, w tym ślimak rogaty Clithon corona i inne gatunki o twardej skorupie, którą kleszcze rozgniatają bez trudu.

Z ryb wchodzą w grę wyłącznie szybkie, tolerujące 28 st. C gatunki pływające w górnych warstwach: tęczanki, większe danio, brzanki towarzyskie. Wszystkie ryby denne, ryby śpiące na dnie i ryby z długimi płetwami zostaną schwytane nocą. Przy każdej obsadzie warto liczyć się z pojedynczymi stratami.

Karmienie

Dieta odzwierciedla specjalizację gatunku: 2-3 razy w tygodniu ślimaki w skorupkach z domowej hodowli (błotniarki, zatoczki, fizy), a między nimi kawałki małży, krewetek ze skorupą, ryby i kryl. Drapieżny ślimak Anentome Helena również zostanie zjedzony, więc nie nadaje się do walki z plagą ślimaków w tym zbiorniku. Granulaty dla dużych skorupiaków uzupełniają dietę o witaminy, a raz w tygodniu podaje się warzywa: cukinię, dynię, groszek. Dorosłego kraba karmi się co 2-3 dni, resztki usuwa się następnego ranka. Bez twardego pokarmu szczypce słabną, a pancerz po linieniu jest cienki.

Rozmnażanie i linienie

Rozmnożenie w akwarium należy do rzadkości, głównie dlatego, że utrzymanie pary bez walk wymaga bardzo dużego zbiornika. Samica po kopulacji nosi kilkaset niewielkich jaj przez 4-6 tygodni; z jaj wychodzą gotowe kraby o szerokości 2-3 mm, które rozchodzą się po dnie i żyją w szczelinach kamieni. W akwarium bez osobnego zbiornika odchowu młode są zjadane przez rodziców w ciągu kilku dni.

Linienie dużego kraba trwa dłużej niż u małych gatunków: wyjście ze starego pancerza zajmuje do godziny, a twardnienie nowego 5-7 dni. Przez ten czas krab siedzi w jaskini i nie je, a każde niepokojenie, podmiana wody czy przestawianie dekoracji zwiększa ryzyko utraty odnóży lub śmierci. Wapń dostarcza sepia leżąca stale w akwarium, a twardość węglanową utrzymuje żwir koralowy. Wylinki nie wyrzuca się - krab zjada ją w ciągu kilku dni.

Problemy

Wychłodzenie jest najczęstszą przyczyną chorób i śmierci: awaria grzałki na kilka dni potrafi zakończyć się nieudanym linieniem tygodnie później. Zatrucie miedzią po użyciu leków dla ryb lub nawozów z miedzią kończy się w ciągu doby śmiercią kraba. Trzecim problemem są urazy: przygniecenie przez źle ustawiony kamień lub uszkodzenie odnóży o ostre krawędzie dekoracji. Kraby odłowione z natury bywają wychudzone i odwodnione po transporcie; przez pierwsze tygodnie należy karmić je częściej i nie niepokoić.

Najczęściej zadawane pytania

Czy krab Purple Matano może mieszkać z innymi krabami?

Nie. Zjada lub okalecza mniejsze gatunki, a wobec własnego gatunku jest agresywny. Bezpieczna jest tylko jedna sztuka na zbiornik lub para w 250 l.

Jak duży wyrasta?

Karapaks 6-8 cm, a rozpiętość odnóży 15-20 cm. To jeden z największych krabów spotykanych w akwarystyce słodkowodnej.

Czy potrzebuje lądu?

Nie, jest w pełni wodny. Ważniejsze są jaskinie na dnie, stała temperatura 27-30 st. C i pH powyżej 7,8.

Inne kraby i skorupiaki opisuje Baza zwierząt, a ofertę sklepu prezentuje kategoria raczki i kraby.