Brzanka purpurowa - Pethia nigrofasciata

Informacje o artykule

Autor: Piotr Baszucki

Opublikowano: 10.09.2026

Brzanka purpurowa (Pethia nigrofasciata, dawniej Puntius nigrofasciatus) to jedna z najbarwniejszych brzanek dostępnych w akwarystyce: samiec w pełni barw godowych ma purpurowoczerwoną głowę i niemal czarne ciało. Ryba dorasta do 5-6 cm, jest spokojna i stadna, a pochodzi z zacienionych strumieni Sri Lanki. Dobrze czuje się w gęsto obsadzonym roślinami akwarium o miękkiej wodzie i stanowi łagodną alternatywę dla brzanki sumatrzańskiej.

Charakterystyka

• Pochodzenie: Sri Lanka - dorzecza rzek Kelani i Nilwala w południowo-zachodniej części wyspy
• Środowisko naturalne: wolno płynące, zacienione strumienie leśne o piaszczystym dnie z opadłymi liśćmi, woda miękka i lekko kwaśna
• Rodzina: karpiowate (Cyprinidae)
• Wielkość (cm): 5-6 cm, wyjątkowo 6,5 cm
• Długość życia: 5-6 lat
• Zachowanie: spokojna, stadna; samce urządzają pokazy, ale bez uszkodzeń
• Strefa pływania: środkowa i dolna
• Minimalne akwarium (l i cm): 80 l, długość od 80 cm dla stada 8 sztuk
• Temperatura wody: 22-26 st. C
• pH: 6,0-7,0
• Twardość (dGH): 4-12
• Pokarm: wszystkożerna z wyraźnym udziałem pokarmu roślinnego
• Dymorfizm płciowy: samce w tarle purpurowo-czarne, poza tarłem ciemniejsze od samic; samice szarożółte z 3-4 czarnymi pręgami, pełniejsze
• Trudność: początkujący

Akwarium dla brzanki purpurowej

Stado 8 ryb wymaga zbiornika 80 l o długości 80 cm, a stado 12-15 sztuk zbiornika 120-150 l. Ryba wygląda najlepiej na ciemnym tle i ciemnym podłożu: piasek o drobnym ziarnie lub żwir 1-2 mm w barwie brązowej czy czarnej podkreśla purpurę samców, natomiast jasne podłoże i ostre światło je wypłukują. Odpowiednie ciemne podłoża zebrano w dziale podłoża akwariowe.

W wodzie z dodatkiem liści dębu, migdałecznika lub szyszek olchy ryby czują się bezpieczniej i intensywniej się barwią. Rośliny powinny tworzyć gęste kępy przy bokach i tylnej ścianie: Cryptocoryne wendtii, Cryptocoryne beckettii, Hygrophila corymbosa, Limnophila sessiliflora, Rotala rotundifolia, a na korzeniach Microsorum pteropus i mech jawajski. Przód zostawia się otwarty do pływania. Rośliny pływające (Limnobium, Salvinia) przyciemniają wodę, co tej rybie odpowiada. Ryby lubią pokazywać się w rozproszonym świetle, dlatego lampa o mocy 0,3-0,5 W na litr z roślinami pływającymi jest lepsza niż silne oświetlenie akwarium roślinnego bez cienia.

Filtracja umiarkowana, wydajność 4-6 objętości na godzinę bez silnego nurtu. Podmiany 25-30 procent tygodniowo. Woda kranowa powyżej 15 dGH nie szkodzi rybom dorosłym, ale utrudnia rozmnażanie; wtedy pomaga mieszanie z wodą RO.

Obsada i towarzystwo - brzanka purpurowa z czym trzymać

Brzanka purpurowa w stadzie poniżej 6 sztuk chowa się i traci barwy, a samce pozbawione konkurentów nie pokazują pełnego ubarwienia. Optymalne jest stado 8-12 ryb w proporcji 1 samiec na 1-2 samice. Samce wtedy stale rywalizują o pozycję, rozkładając płetwy i barwiąc się na purpurowo, co jest głównym powodem, dla którego warto trzymać ten gatunek.

Dobrze łączy się z rybami spokojnymi z tej samej strefy klimatycznej: razborą klinową, razborą espei, danio, innymi brzankami (różowa, odeska, titeya), neonami czarnymi, tęczankami neonowymi, a na dnie z kiryskiem pstrym i innymi kiryskami, otoskami oraz bocjami syjamskimi. Nie zaleca się łączenia z rybami długopłetwymi (welonki, bojowniki), które mogą być skubane przez podekscytowane samce, ani z gatunkami wymagającymi twardej wody. Krewetki dorosłe są bezpieczne, młode krewetki będą zjadane. W zbiorniku 150 l dobrze wygląda połączenie stada 12 brzanek purpurowych z 10 razborami klinowymi i 6 kiryskami; wszystkie trzy gatunki mają zbliżone wymagania co do wody.

Karmienie

W naturze ryba zjada glony, szczątki roślinne, larwy owadów i drobne skorupiaki. W akwarium podstawą są płatki i drobny granulat z dodatkiem spiruliny, uzupełniane 2-3 razy w tygodniu mrożoną ochotką, artemią, oczlikiem i wodzianką. Blanszowana cukinia, ogórek lub liście szpinaku raz w tygodniu zaspokajają potrzebę pokarmu roślinnego i chronią miękkie rośliny przed skubaniem.

Barwniki karotenoidowe w pokarmie (astaksantyna, krill) wzmacniają czerwień samców. Karmi się 1-2 razy dziennie ilością zjadaną w 2-3 minuty, raz w tygodniu warto zrobić dzień głodówki.

Rozmnażanie

Gatunek rozsiewa ikrę wśród roślin i nie opiekuje się potomstwem. Tarło w zbiorniku ogólnym zdarza się regularnie, ale ikra ginie. Zbiornik tarliskowy 30-40 l wyposaża się w siatkę lub kulki szklane na dnie, kępę mchu jawajskiego lub Cabomby, wodę miękką (3-6 dGH), pH 6,0-6,5 i temperaturę 26 st. C. Słabe oświetlenie i lekki wyciąg filtra gąbkowego wystarczają.

Wybraną parę (najbarwniejszy samiec i najbardziej okrągła samica) karmi się tydzień obficie pokarmem żywym i wpuszcza wieczorem do tarliska. Tarło zaczyna się rano od pokazów samca, samica składa w kilkunastu podejściach 100-300 jaj. Ryby dorosłe odławia się natychmiast. Larwy wylęgają się po 24-30 godzinach, pływają po 4-5 dniach; wtedy dostają pierwotniaki i pokarm w pyle, po tygodniu larwy artemii. W wieku 2 miesięcy narybek ma 1,5-2 cm, pełne ubarwienie samce zyskują po 6-8 miesiącach.

Choroby i najczęstsze problemy

Blaknięcie samców najczęściej wynika z jasnego podłoża, zbyt małego stada lub braku samic; nie jest chorobą, tylko odpowiedzią na warunki. Poprawa aranżacji i powiększenie stada przynosi efekt w kilka dni.

Ospa rybia pojawia się po zakupie i przy spadkach temperatury poniżej 20 st. C; ryby leczy się standardowo. Zaparcia i wzdęcia zdarzają się przy diecie opartej wyłącznie na suchych płatkach bez składnika roślinnego; ryby pływają z trudem, brzuch jest obrzmiały. Pomaga 2-3 dniowa głodówka, potem podanie rozmrożonej artemii i warzyw. Ryby w wodzie bardzo twardej i alkalicznej (pH powyżej 8) bywają podatne na zakażenia grzybicze płetw.

Odmiany hodowlane

W handlu spotyka się odmianę welonową (long fin) o wydłużonych płetwach oraz osobniki selekcjonowane na intensywniejszą czerwień. Odmiana welonowa pływa wolniej i wymaga spokojniejszego towarzystwa; poza tym ma identyczne wymagania jak forma dzika.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego brzanka purpurowa nie jest purpurowa?

Pełne barwy pokazują tylko dojrzałe samce w dobrej kondycji, w stadzie z samicami, na ciemnym podłożu. Młode ryby w sklepie są szare z czarnymi pręgami.

Czy brzanka purpurowa skubie płetwy?

Znacznie rzadziej niż brzanka sumatrzańska. Problem pojawia się tylko przy zbyt małym stadzie i rybach o długich płetwach.

Jaka temperatura jest najlepsza?

24-25 st. C. Ryba znosi 20-27 st. C, ale w wyższej temperaturze żyje krócej.

Czy brzanka purpurowa nadaje się do akwarium roślinnego?

Tak, pod warunkiem dodatku roślinnego w diecie. Skubanie młodych pędów zdarza się tylko u ryb karmionych samym pokarmem białkowym.

Więcej opisów brzanek i ryb do zbiornika roślinnego zawiera Baza zwierząt portalu, a bieżącą ofertę ryb prezentuje dział ryby akwariowe w sklepie.