Start akwarium roślinnego z paletkami

[mareks59 ●]

Witam.
Mam na imię Marek,po wielu latach przerwy wracam do akwarystyki około 30.
Mam obecnie 53 lata a że nie potrafię żyć bez hobby postanowiłem wrócić do akwarystyki.
Obecna akwarystyka a to co ja pamiętam to już obecnie kosmos jeżeli chodzi o wyposażenie ,karmy i cała chemia.
Potrzebuję porad i pomocy i wyjaśnień w wielu kwestiach.
Ponieważ wybór padł na paletki ,a początek na nowo w obecnych czasach jest trudny,tak uważam.
Akwarium 375 litrów obsada z roślin ,żabienice , cryptokoryny oraz anubiasy na początek.
wprowadziłem kilka różnych rybek aby było jakieś życie ale chciałbym mieć w nim paletki.
Chciałbym zadawać tutaj pytania na problemy które mnie na początku nurtują na starcie.
Może ktoś zechce mi pomóc i wyjaśnić abym uniknął jak najwięcej błędów na początku.
Uprawiałem łowiectwo,wędkarstwo i hodowlę gołębi pocztowych,zostały tylko gołębie ale już tylko rozrywkowo bo nie potrafię się z nimi rozstać,z reszty musiałem zrezygnować ze względu na serce i uraz kręgosłupa.
Dlatego wróciłem do akwarystyki bo mogę mieć to w domu na wyciągnięcie ręki.
Pozdrawiam Marek.

[Lain ●]

polecam odwiedzić tą stronę jest to chyba najlepsze źródło info o paletkach ale czeka Cie DUŻO czytania ;]

http://www.discusforum.pl/index.htm

;]

[mareks59 ●]

Dziękuję kolego za link,tak jest wiele czytania to prawda.
Przejrzałem i przeczytałem wczoraj całe 4 temat,na razie.
Niestety nie satysfakcjonuje mnie co tam jest napisane i nie znalazłem na razie odpowiedzi na nurtujące mnie pytania ale będę czytał dalej.
Powiem Ci szczerze kolego bo znam fora ale akurat nie o tematyce akwarystycznej tylko z innych hobby.
Zasady wszędzie są te same,90% odpowiedzi jest kompletnie nic nie wnoszących w danym temacie a często wręcz nie na temat.A mało kto tak naprawdę dzieli się swoją wiedzą popartą praktyką i doświadczeniem.
Może z tego tematu i zakładanych przeze mnie pytań skorzystają również inne osoby myślące o posiadaniu tych rybek aby nie narazić się zbytnio ani na straty finansowe i rozczarowania.
Więc zacznę na początek może od banalnych pytań.
Czy w wystroju akwarium roślinnego z zamiarem posiadania paletek mogą być kamienie i korzenie,czy nie stwarza to zbytniego zagrożenia ze względu na ich płochliwość.
Czy wspólnie z paletkami w akwarium mogą być takie gatunki ryb np: zbrojniki,kiryski,cierniooczki,drewniaki,księżniczka z burgundii,pielęgniczka ramireza,pielęgniczka agassiza,bocje z tych łagodniejszych gatunków,gurami,skalar,barwniak czerwonobrzuchy,kosiarka
to takie gatunki dla przykładu które mnie trochę interesują.
To pierwsze 2 proste na początek pytania dla doświadczonych akwarystów,następne będą już bardziej konkretne tematycznie.
pozdro.

[moonrider ●]

Dziękuję kolego za link,tak jest wiele czytania to prawda.
Przejrzałem i przeczytałem wczoraj całe 4 temat,na razie.
Niestety nie satysfakcjonuje mnie co tam jest napisane i nie znalazłem na razie odpowiedzi na nurtujące mnie pytania ale będę czytał dalej.
Powiem Ci szczerze kolego bo znam fora ale akurat nie o tematyce akwarystycznej tylko z innych hobby.
Zasady wszędzie są te same,90% odpowiedzi jest kompletnie nic nie wnoszących w danym temacie a często wręcz nie na temat.A mało kto tak naprawdę dzieli się swoją wiedzą popartą praktyką i doświadczeniem.
Może z tego tematu i zakładanych przeze mnie pytań skorzystają również inne osoby myślące o posiadaniu tych rybek aby nie narazić się zbytnio ani na straty finansowe i rozczarowania.
Więc zacznę na początek może od banalnych pytań.
Czy w wystroju akwarium roślinnego z zamiarem posiadania paletek mogą być kamienie i korzenie,czy nie stwarza to zbytniego zagrożenia ze względu na ich płochliwość.
Czy wspólnie z paletkami w akwarium mogą być takie gatunki ryb np: zbrojniki,kiryski,cierniooczki,drewniaki,księżniczka z burgundii,pielęgniczka ramireza,pielęgniczka agassiza,bocje z tych łagodniejszych gatunków,gurami,skalar,barwniak czerwonobrzuchy,kosiarka
to takie gatunki dla przykładu które mnie trochę interesują.
To pierwsze 2 proste na początek pytania dla doświadczonych akwarystów,następne będą już bardziej konkretne tematycznie.
pozdro.

Odezwij się do kolego aquamateo on ma sporo informacji o paletkach i roślinniakach naraz.
Co do dekoracji: to myślę że kamienie które nie zatwardzają zanadto wody jaknajbardziej mogą się znaleźć w akwarium. Co do korzeni to jeżeli nie będzie ich za dużo i nie będą tworzyły dużych przeszkód to też mogą być ( a nawet powinny z powodu wpływu na parametry wody- garbniki)

Co do towarztstwa to zdania są podzielone :
"ultrasi" od sterylnego chowu dyskowców będą przeciw jakimkolwiek innym rybom a "postępowcy" będą twierdzić że jeżeli ryba przeszła kwarantanne i akceptować będzie takie same parametry wody to czemu nie,

Księżniczki z Burundii trzyma się tylko w akwariach jednogatunkowych
Pozdrawiam

[AquaMike ●]

Kiedyś hodowałem paletki. One lubią wysoką temperaturę, więc powinieneś zakupić rośliny ciepłolubne.

[Kadazan ●]

Wyręczę AquaMateo Oto link do cennego tematu:
https://roslinyakwariowe.pl/forum/viewtopic.php?t=32319

[Godween ●]

Start zbiornika, jak w temacie - roślinnego z dyskowcami, jest identyczny jak każdego innego roślinnego, z tym, że warto pamiętać jak wyżej wspomniano o obsadzie roślinami ciepłolubnymi, choć z mojego doświadczeniami z tymi przekochanymi rybami wynika, że tolerują wbrew mitom, równiez wodę nieco chłodniejszą, np. u mnie są w temperaturze 26 st. C, a czasem nawet 25 st. C i nie wyglądają na chore, czy zmartwione. Są zdrowe i pełne kolorów, a na pewno nie są szczurkami niedożywionymi i apatycznymi, daleko do takich im...

[aquamateo]

Dzięki Wszystkim za podsunięcie mojego tematu o paletkach nowemu forumowiczowi, to miłe, że pamiętacie

Witam.
Mam na imię Marek,po wielu latach przerwy wracam do akwarystyki około 30.
Mam obecnie 53 lata a że nie potrafię żyć bez hobby postanowiłem wrócić do akwarystyki.

świetna decyzja i od razu dodam że przepadłeś , akwarystyka wciąga jak diabli

Obecna akwarystyka a to co ja pamiętam to już obecnie kosmos jeżeli chodzi o wyposażenie ,karmy i cała chemia.

nie zmienia to faktu, że jeżeli ma się solidne podstawy z przeszłości, "ogarniecie" nowości będzie łatwiejsze

Akwarium 375 litrów obsada z roślin ,żabienice , cryptokoryny oraz anubiasy na początek.
.

375l to dobry wybór przy paletkach, można poszaleć.

Co do roślin, to dobrze, że piszesz "na początek", bo te które wymieniłeś, to taki podstawowy zestaw "paleciarzy" i choć to też ładne rośliny, to zdecydowanie ciekawiej zbiornik prezentuje się z użyciem bardziej interesujących gatunków a te nawet bardziej wymagające nie stanowią problemu w połączeniu z tymi rybami


Jeszce raz witam na forum, a teraz mam nadzieję, że wraz z innymi osobami z forum, będziemy mogli odpowiedzieć na Twoje pytania

Czy w wystroju akwarium roślinnego z zamiarem posiadania paletek mogą być kamienie i korzenie,czy nie stwarza to zbytniego zagrożenia ze względu na ich płochliwość.
.

W akwarium z paletkami jak najbardziej mogą znajdować się korzenie, po pierwsze dają poczucie bezpieczeństwa w postaci kryjówek dla ryb, po drugie tak jak napisał już wyżej
moonrider zakwaszają wodę i dodają garbniki.

Co do kamieni, te też mogą być dekoracją zbiornika z paletami, jeżeli nie będą podwyższały twardości wody i o ile nie będą miały ostrej powierzchni.
Dla przykładu: lawa wulkaniczna, choć jest bardzo "plastycznym" ( łatwość formowania) materiałem dekoracyjnym, jest dość ostra i w wypadku nagłego spłoszenia ryb te mogą w ślepej ucieczce otrzeć się o jej powierzchnię a to z kolei może prowadzić do uszkodzeń a konsekwencją tego mogą być infekcje skórne z którymi w zbiorniku ogólnym ciężej walczyć niż w zbiorniku hodowlanym.
Jeżeli natomiast dysponujemy dużym zbiornikiem który zapewnia większą przestrzeń, wkomponowanie takich dekoracji jest łatwiejsze i bezpieczniejsze dla ryb.
Dobrym sposobem na zneutralizowanie ostrych krawędzi jest obłożenie ich mchem ( szczególnie łatwe i efektowne rozwiązanie w przypadku lawy)

Czy wspólnie z paletkami w akwarium mogą być takie gatunki ryb np: zbrojniki,kiryski,cierniooczki,drewniaki,księżniczka z burgundii,pielęgniczka ramireza,pielęgniczka agassiza,bocje z tych łagodniejszych gatunków,gurami,skalar,barwniak czerwonobrzuchy,kosiarka
to takie gatunki dla przykładu które mnie trochę interesują.
.

Stworzyłeś "kosmiczny" zestaw rybny

O łączeniu dyskowców z innymi rybami mozesz przeczytać w temacie o paletach który został tu przytoczony.

Za niedługo ( brak czasu w obecnej chwili) zostanie on rozwinięty i rozbudowany właśnie w kontekście startu zbiornika roślinnego wraz z początkami przygody z dyskowcami.
Mam nadzieje że uda się mi to zrobić ciekawie i w formie przydatnego ,przejrzystego poradnika...czas pokarze

Moim zdaniem, najpierw startujemy zbiornik roślinny, "budujemy go" a dopiero po przejściu pierwszej fazy wielu niewiadomych i stabilizacji, myślimy o zarybieniu.
Uważam również, że lepiej zacząć od palet i sukcesywnie zwiększać obsadę innych współmieszkańców pózniej.Ta dodatkowa obsada też musi być przemyślana, dobrze jest też gdy zdecydujemy się na góra 2 może 3 dodatkowe gatunki. Dzięki temu unikamy efektu kompletnego "bałaganu"

pozdrawiam

[mareks59 ●]

Witam ponownie.
Pozwolę sobie na dalszy ciąg mych pytań skoro uparłem się na te paletki.
Zacznę teraz od filtra ,mam zewnętrzny kubełkowy ale chyba popełniłem mały błąd za mało wydajny kupiłem ,poradził mi go sprzedawca ale okazuje się że ciut za mało wydajny do pojemności 375 l. ,jest do max 300 litów i teraz się zastanawiam czy jest sens montowania dodatkowego filtra wewnętrznego??? zewnętrzny jest z deszczownią i skimerem.
W trzech pojemnikach od dołu jest 1- ceramika 2-biokulki 3- węgiel aktywny nakryty taką włókniną,czy coś zmienić,czy zastosować inne wkłady???
Czy dodatkowy filtr nie spowoduję zbyt wielkiego ruchu wody bo oprócz tego jest też napowietrzanie.
Teraz trudniejsze dla mnie sprawa parametrów wody.
Ostatnio dzięki linkom kolegów oraz sam sporo grzebałem po internecie na temat paletek.
Szczerze napiszę że jest tyle różnych zdań i opinii i opisów wzajemnie przeczących sobie że można się pogubić.
Strona opisująca naturalne występowanie różnych form w rozlewiskach i odnogach na podstawie badań warunków podaje zakres od 4,6 ph do 6,9 ph twardości w zakresach raczej małych.
Strony polskich hodowców różnie w tym 1 www.znacznie odbiega od opinii pozostałych podaje zakres ph pomiędzy 6-8 a twardości obojętne,wręcz zaleca stosować wodę taką jaką się posiada.
Że nie ma to wpływu na te ryby tylko jak chce się doprowadzić do rozrodu to ma wtedy to wpływ.
Jest to opis drastycznie się różniący od reszty opinii.
Więc jak to jest tak naprawdę z tymi paletkami.
Aby nie rozmydlać tego co napisałem moje parametry wody podam następnym razem,bo nie chcę aby wyszedł "kogelmogel" w tym wpisie.
Pozdrawiam Marek.

[Godween ●]

Z tego co mi wiadomo, a też kiedyś szukałem na ten temat różnych linków, to wyjątkowo dużo powstało zwłaszcza wśród starszych akwarystów w dawnych latach mitów nt. paletek, stąd Twoje zakłopotanie.
Trzymaj się tego co radzi Aquamateo; zna się na sprawie i sporo przeszedł z tymi wspaniałymi stworzeniami

[mareks59 ●]

Dzięki kolego Godween.
Przyznam się szczerze że sam wytypowałem tego kolegę czytając forum,lecz kolega życzył sobie tylko rozmawiać poprzez forum a nie prywatnie i doradził mi założyć ten temat.
Szanuję jego decyzję ,więc założyłem ten temat.
Wszystkie odpowiedzi kolegów bedę czytał,jeszcze mam trochę pytan ale to powoli i po kolei.
Sprubuję wstawić fotę mojego akwarium może się uda,jest w fazie dojrzewania,roślinki powoli rosną a obsada ryb jest tymczasowa aby było jakieś życie w akwarium.
Pozdro Marek.

[aquamateo]

Pozwolę sobie na dalszy ciąg mych pytań skoro uparłem się na te paletki.
Zacznę teraz od filtra ,mam zewnętrzny kubełkowy ale chyba popełniłem mały błąd za mało wydajny kupiłem ,poradził mi go sprzedawca ale okazuje się że ciut za mało wydajny do pojemności 375 l. ,jest do max 300 litów i teraz się zastanawiam czy jest sens montowania dodatkowego filtra wewnętrznego??? zewnętrzny jest z deszczownią i skimerem.

Nie podałeś jaki to filtr, o tyle informacja ważna, że filtr filtrowi nierówny. Jedne marki podają rzeczywisty przepływ np Eheim a u innych jest to zbliżone do informacji o spalaniu paliwa przez samochód danej marki, zawsze ma być oszczędnie a pozniej wychodzi
jak zwykle

Jeżeli chodzi o dodanie filtru wewnętrznego za którymi osobiście nie przepadam, to jest to jakaś opcja w wypadku gdy ma on dodatkowo pełnić funkcje dyfuzora dwutlenku węgla.
Samo dodanie wewnętrznego nie wpłynie znacząco na jakość filtracji, może jedynie poprawić cyrkulację, niestety dodatek takiego urządzenia, moim zdaniem i pewnie nie tylko moim, wpływa ujemnie na estetykę wnętrza zbiornika.

W Twoim przypadku, jeżeli filtr ten posiada taki przepływ jaki podałeś ale z wkładami filtracyjnymi a nie na pusto, to zakładając, że pojemność zmniejszy się o ilość podłoża, dekoracji itp. mógłby wystarczyć.

Z doświadczenia jednak, szczególnie przy tak dużym zbiorniku a dodatkowo z paletkami, proponowałbym Ci zakup drugiego filtra zewnętrznego.
Użycie dwóch da więcej możliwości kombinacji z wkładami oraz znacząco poprawi cyrkulację wody, która przy dystrybucji Co2 ma niemałe znaczenie.

W trzech pojemnikach od dołu jest 1- ceramika 2-biokulki 3- węgiel aktywny nakryty taką włókniną,czy coś zmienić,czy zastosować inne wkłady???

Zamiast "biokulek" użyj zwyczajnej gąbki, ta będzie z biegiem czasu o wiele bardziej bio od standardowo dodawanych udziwnień

Co do drugiego Twojego pytania odnośnie parametrów wody, mogę napisać tak - Wszyscy mają rację

Zarówno opisy książkowe podają prawdę jak i relacje hodowców/akwarystów są prawidłowe choć różnią sie od tych pierwszych - taki mały paletkowo informacyjny kogiel mogiel

W tej kwestii musisz pamiętać o kilku rzeczach.

Paletki w naturalnym środowisku to jedno a paletki z hodowli które od pokoleń nie wiedzą co to Amazonia to drugie.

Ryby te wymagają odpowiednich parametrów wody tak naprawdę tylko do rozrodu i odchowu młodych do ich pierwszego miesiąca zycia, poza tym okresem parametry wody mogą odchodzić nawet drastycznie od wytycznych książkowych.

Jest tylko jeden ważny warunek.

Dyskowce to wbrew pozorom bardzo odporne i silne ryby, niestety mają jedną słabość, do wszystkich parametrów odmiennych od normy musisz je przyzwyczajać stopniowo.
Pisząc stopniowo nie mam na myśli 15, 20 , 30 minut pomiędzy przejściem z wody bardzo miękkiej do twardej.
Każda zmiana ma być maksymalnie wydłużona w czasie, to daje gwarancję zdrowia i dobrego samopoczucia tych ryb pomimo odmiennych warunków.
Zaniedbanie powolnej aklimatyzacji, tkzw. pójście na skróty, zawsze, jeżeli nie w krótkim czasie to w pózniejszym terminie, kończy się osłabieniem odporności ryb.

Można podmieniać i 90% wody w zbiorniku na wodę o zgoła innych parametrach od tej w której przebywały. Ważne by ta zmiana przebiegała powoli a tym wolniej im różnica parametrów będzie większa.

Oczywiście należy dążyć by zapewnić maksymalnie odpowiedni zakres a przynajmniej stabilny, nawet gdy będzie odbiegał od normy

Utrzymywanie odczynu na poziomie ph 7 i mniej, oraz miękkiej lub średnio twardej wody to minimum.

Wszelkie drastyczne odstępstwa jeżeli zostały przeprowadzone stopniowo i nie trwać będą wiecznie są dopuszczalne

Zbiornik którego zdjęcie zaprezentowałeś, wymaga dużo pracy, by mógł stać się pieknym zbiornikiem roślinnym.

Po 1. masz standardową pokrywę oświetleniową, która znając życie nie zapewni wystarczającej ilości światła na taki litraż.

2 . Stanowczo za mało roślin

3. Jeżeli posiadasz sam żwir to musisz zapewnić odpowiednie nawożenie kolumny wody

4. Co w Twoim zbiorniku zapewnia dostarczanie Co2 i czy w ogóle go podajesz

5. Wyrzuć ten natleniacz

pozdrawiam

[AquaMike ●]

Odnośnie filtracji pozwolę sobie wtrącić drobną uwagę. Moim zdaniem o wiele lepszym rozwiązaniem w celu poprawy cyrkulacji będzie kupno filtra wewnętrznego z silną pompą niż dodatkowego zewnętrznego z przeciętną pompą. Dlaczego? Raz, że pojemnośc biologiczna drugiego filtra na nic się nie przyda, gdyż wkład z pierwszego doskonale sobie poradzi z cyklem azotowym, a dwa - filtr wewnętrzny w cenie kilkukrotnie mniejszej zapewni o wiele lepszy przepływ wody od większości filtrów zewnętrznych ze średniej półki. Należy wziąć pod uwagę, że pompa w zewnętrznym ma o wiele dłuższą i trudniejszą drogę w celu przepchania wody, dlatego jeśli mareks59 myśli o porządnej filtracji powinien rozważyć takie opcje:

1) średnio wydajny filtr zewnętrzny z pompą 500-700l/h + wewnętrzny lub pompa cyrkulacyjna
2) jeden filtr zewnętrzny, ale z pompą przynajmniej 1000l/h

Pozostaje jeszcze kwestia paletek jak bardzo te ryby tolerują silny prąd wody. Biotop Amazonki podpowiada raczej ospale płynącą, spokojną wodę, ale widziałem już niejedno akwarium z paletkami i silną filtracją. Oczywiście akwarium musi być odpowiednio duże, ale kolega widzę takowe posiada.

Kwestia estetyki to sprawa subiektywna. Moim zdaniem wewnętrzne odpadają tylko w Iwagumi, gdzie przeważają niskie rośliny oraz szklane rurki. Patrząc na zdjecie mareks59 i te rury po prawej stronie to sobie myslę, że niejeden filtr wewnętrzny jest o wiele estetyczniejszym i bardziej dyskretnym widokiem Poza tym w takim akwarium kolega pewnie planuje kamuflaż roślinami, więc to i tak bez znaczenia. Jak zakupi tylko jeden lub nawet dwa filtry zewnętrzne o przecietnej filtracji będzie z czasem myśleć o dokupieniu pompy lub zamianie na lepsze filtry.

[mareks59 ●]

Muszę uzupełnić mą wypowiedż odnośnie filtra.
Posiadam filtr zewnętrzny HW-402B 1000l\ha z lampąUV z trzema koszami na wkłady.
Przypuszczam ,że w/g waszych opini będę musiał zaopatrzeć się w lepszy???
JBL E1501 CristalProfi --będzie odpowiedni??? bo taki wybrałem w razie czego z ofert filtrów,a ten co mam najwyżej użyję do akwarium około 100 l bo chyba bedę musiał kupić drugie akwarium,do kwarantanny i innych zabiegów akwarystycznych.
1 Wiem że to standardowa pokrywa co można w niej zmienić aby było lepsze oświetlenie skoro jest niewystarczające
2 Za mało roślin-5 żabienic,4 anubiasy 2 lotosy kilka cryptocoryn i jeszcze takie zwykłe roślinki--co mam dodać żabienice czy szukać jakiś roślin na tył akwarium co zasłonią rurki bo na razie nie ma tam tła,czy???? obsadzić bardziej też przód akwarium i środek.
3 pod żwirem jest podkład kupiony w sklepie akwarystycznym pod rośliny w/g zalecanej grubości
4 Nie posiadam co2 pewnie bedę musiał się w to dozbroić bo czytałem dużo pozytywnych spraw na ten temat pomijając rośliny ale jeżeli chodzi o utrzymanie parametrów wody w akwarium.
5 Skoro natleniacz zbędny ,nie ma problemu zostanie usunięty.
6 Mam nawozy w płynach i w pelecie
Teraz od siebie o wodzie.Myśląc o paletkach kupiłem JBL Testlab
Sprawdzam wodę 2 razy w tygodniu niestety parametry mojej wody z myslą o paletkach są niezadawalające
ph 7,6
Gh 15
Kh 21
reszta jest w/g tablic w porządku
w sobotę zrobiłem próbę z podmianą połowy i w dodawanej odstałej i uzdatnianej wodzie preparatami azoo dodałem 30 ml tropikal aguacid ph spadła ogólnie do około 7,4 tak to wygląda colorystycznie na tablicach czyli niewiele.
Kilkukrotnie sprawdzałem swoją wodę wodociągową jej parametry są stałe i nie ma zmian.
Wiem że obniża się ph stoniowo w akwarium i nie należy tego czynić gwałtownie ale czy to dobry pomysł z tymi preparatami,od ręki nie dostałem u siebie nic innego innej firmy.
Ogólnie chcę się nastawić na karmy i preparaty JBL i Sera.
Niestety nie mam sprzętu do dawkowania co2 bo tym ponoć można ustalić parametry ph na wymagany poziom.
A co za tym idzie powinny również ulec poprawie twardości mojej wody bo to nierozerwalnie łaczy się chemicznie z ph
A i rośliny by miały to co im potrzeba.
Nie mam żadnego doswiadczenia z co2 a profesjonalny sprzęt z elektronicznym ustawianiem danych to spory wydatek.
Pozdro Marek
ps wiem że ten zbiornik odnośnie rośli wymaga dużo pracy ale to początek,ma raptem 3 tygodnie pewnie oglądając fotki innych kolegów bedę chciał coś pozmieniać również odnośnie wystroju,na pewno dodam korzeń niedługo.

[AquaMike ●]

CO2 z butli nie jest niezbędne Jedynie wskazane jakbyś miał światło >0,5W/L

[mareks59 ●]

Widzę że temat niestety utknął w martwym punkcie,trudno nic na to nie poradzę.
Będę musiał radzić sobie dalej sam.
Dzięki za dotychczasową pomoc i porady wszystkim.
Zmiany jakie nastąpiły to jest więcej roślin plus korzeń na kórym będą mchy i anubiasy.
Pozdro dla wszystkich.